PUBLIKACJE

Gill Brearley

 

JAK MOŻEMY TO ZMIENIĆ?

Książka dla nauczycieli, terapeutów i rodziców

 

Wiedza wzmacnia – jej brak lub dezinformacja upośledza.

Książka „Jak możemy to zmienić?” została napisana w odpowiedzi na pytania sformułowane przez niepełnosprawną młodzież z Polski, ale zawiera też kilka pytań i komentarzy pochodzących od niepełnosprawnych uczniów z Wielkiej Brytanii. Książka powinna służyć jako podstawa dla cyklu lekcji prowadzonych przez nauczycieli, terapeutów i opiekunów przy wsparciu rodziców. Wszystkim uczniom uczestniczącym w kursie należy wyraźnie wyjaśnić, że to, co mówią ich koleżanki i koledzy oraz cały ich własny wkład w zajęcia są wartościowe oraz poufne. Zaleca się, żeby przyjąć jako zasadę podpisywanie przez każdego ucznia obietnicy szacunku dla wypowiedzi innych uczestników oraz poufności zasłyszanych treści. Zastosowanie tej zasady może dodatkowo wzmocnić powagę kursu.

Jak używać książki

Zaleca się, aby uważnie przeczytać książkę uczniowską i na jej podstawie zaplanować kurs, który najlepiej spełni potrzeby określonej grupy uczniów.

W niniejszej broszurze zawarte są pomysły na scenariusze zajęć.

Kurs powinien przyjąć formę dyskusji oraz przekazywania informacji wspartych ilustracjami, filmem oraz odgrywaniem ról. Można też rozważyć zaproszenie ekspertów z różnych dziedzin.

Prowadzący kurs muszą starannie rozważyć religijne oraz kulturowe zagadnienia związane z omawianą tematyką, np. masturbację, antykoncepcję oraz homoseksualizm.

W książce uczniowskiej zagadnienia te są  omówione jasno i z szacunkiem.

Autorka stoi na stanowisku, że uczniowie muszą być jasno informowani o faktach, a następnie sami podejmować decyzje zgodne ze swoimi przekonaniami.

Prowadzący kurs powinni mieć podstawową wiedzę co do przyczyn oraz skutków niepełnosprawności uczniów uczestniczących w kursie.

Wszyscy uczniowie powinni być po podstawowym kursie edukacji seksualnej, zanim wezmą udział  w niniejszym kursie.

Autorka stara się podkreślać samodzielność ucznia, biorąc pod uwagę uczucia i potrzeby rodziców oraz rodziny.

W niektórych sytuacjach potrzebne będzie przyjęcie kompromisów.

Powinniśmy zdecydowanie odrzucić wszelkie formy dyskryminacji.

Tematyka książki

Książka ucznia omawia kilka tematów. Oto tytuły rozdziałów:

Etykiety 

Radzenie sobie z obraźliwą terminologią i postawami związanymi z niepełnosprawnością, w szczególności niepełnosprawnością umysłową. Rozdział zawiera informacje dotyczące pracy mózgu oraz skutków jego uszkodzenia. Podkreślono zagadnienie braku winy oraz odpowiedzialności ucznia.

Opisano, co rozumiemy pod pojęciem niepełnosprawności umysłowej i uwypuklono znaczenie wiedzy ucznia dotyczącej własnej niepełnosprawności.

W zamknięciu 

Uczucia pojawiające się, gdy człowiek jest w pułapce nadopiekuńczości.

Omówiono lęki rodziców i opiekunów. Potrzebę ucznia dotyczącą niezależności powiązano z radzeniem sobie ze stresem poprzez stosowanie odpowiednich strategii.

Litość 

Użalanie się i protekcjonalne traktowanie.

Problemy, które pełnosprawni mają w komunikacji z osobami niepełnosprawnymi.

Sposoby budowania pozytywnej komunikacji.

Wybrakowany towar?

Bezsensowne rady i poczucie bycia na drugim miejscu.

Rozwój poprzez zrozumienie przez ucznia swojej własnej niepełnosprawności.

Edukacja 

Informacja o szkolnictwie dla dzieci ze specjalnymi potrzebami w Wielkiej Brytanii. Zastraszanie i dyskryminacja w szkołach.

Chcę być…

Nierealistyczne marzenia i oczekiwania dotyczące dorosłego życia.

Różnica między marzeniami a rzeczywistością. Odrzucenie protekcjonalnej postawy, która akceptuje nierealne aspiracje. Poczucie własnej wartości.

Niezależność

Zakład mieszkalny czy samodzielne mieszkanie?

Zmieniające się wizje. Europejska Konwencja Praw Człowieka i jej doniosłość. Umiejętności i finanse potrzebne do rozpoczęcia samodzielnego życia. Różne opcje.

Zakochanie

„Niedobrane” i wyimaginowane związki.

Zakochiwanie się. Nauczyciele i opiekunowie. Gwiazdy pop i celebryci.

Seks i związki

Seksualność i niepełnosprawność.

Wybór, religia i kultura. Związki seksualne oraz stosunek seksualny. Niechciana ciąża i choroby przekazywane drogą płciową, Seksualne zaspokojenie. Niebezpieczeństwa kontaktów internetowych.

Homoseksualizm i biseksualizm. Dyskryminacja.

Urodzić dziecko

Co to za sobą pociąga!

Poziom opieki, zaangażowanie i pieniądze potrzebne, żeby dać dziecku to, czego potrzebuje.

Niepełnosprawność dziedziczna i badania genetyczne. Antykoncepcja i sterylizacja.

Czy mogę odmówić?

Mówienie „nie”.

Bycie asertywnym, gdy jest się fizycznie zależnym.

Podejmowanie decyzji. Prawo dotyczące dyskryminacji.

 

Pomysły na scenariusze zajęć

Etykiety

Pozwalamy uczniom, żeby sami podawali obraźliwe słowa, których inne osoby używają czasami do opisania niepełnosprawności. W ten sposób zachęcamy ich do aktywnego uczestnictwa w zajęciach. Samo wymawianie oraz zapisywanie tych negatywnych sformułowań powinno pozbawić je ich szokującej siły. Bądź przygotowany na początkowe śmiechy.

Wytłumacz, że na początku każdy może mieć ochotę się pośmiać.

Wyraźnie zaznacz, że każdy, kto będzie się śmiał lub chichotał po pierwszych kilku minutach, będzie zachowywał się dziecinnie i będzie stanowczo poproszony o spokój. Każdy, kto będzie rozśmieszał innego ucznia, również zostanie stanowczo poproszony o zaprzestanie tego typu zachowań.

Dobre, czytelne, proste ilustracje mózgu i systemu nerwowego pomogą wyjaśnić uczniom rozwój mózgu i jego uszkodzenie.

Większość z nas, gdy doznaje nieszczęścia, chce obwinić za nie kogoś lub coś.

Winę za niepełnoprawność zrzuca się zazwyczaj na lekarzy, rodziców, dziadków lub Boga. Myślimy wówczas: „To musi być czyjaś wina”. W najgorszym wypadku, jest ona postrzegana jako wina niepełnosprawnego dziecka.

Dziewięcioletni chłopiec powiedział mi kiedyś: „ Muszę być zły, rozumiesz? Każdy wie, że jeśli zrobi coś złego, zostaje ukarany. Bycie na wózku jest karą, bo nie możesz robić różnych rzeczy. To jest kara. Ja zostałem ukarany. Nie zrobiłem nic złego, nic naprawdę złego, więc muszę być złą osobą, prawda? A złe osoby muszą być karane.”

Ten chłopiec powiedział wyraźnie to, co czuje wiele niepełnosprawnych dzieci.

Stąd wielokrotne powtarzane zdanie w wyjaśnianiu przyczyn i skutków uszkodzenia mózgu słów: „To niczyja wina. Nikogo nie można za to winić”.

Gdyby ktoś nadal uporczywie twierdził, że to wina lekarza, można przypomnieć uczniom, że lekarze są istotami ludzkimi tak samo, jak my wszyscy. Jeśli ktoś z nas popełni błąd (podaj i poproś o osobiste przykłady), jego skutki mogą być uciążliwe i niewygodne dla innych. Jeśli, błędu dopuścił się lekarz, mimo odpowiedniego szkolenia, wiedzy i starań, skutek może być fatalny. Pozwól uczniom podać inne przykłady zawodów, gdzie błąd może spowodować poważne skutki: pilot samolotu, maszynista, kierowca auta itp.

Ożywczą może się okazać dyskusja na temat pożytecznych i niezbyt pożytecznych etykiet. Uczniowie mogą tworzyć etykiety przydatne w opisywaniu tego, kim i jacy są.

Uczniowie z pewnością chętnie wezmą udział w rozwiązaniu kilku testów psychologicznych, które dostarczyć nam może szkolny psycholog (możemy też wykorzystać testy dostępne w Internecie).

Każdy uczeń może zgromadzić i przedstawić listę pozytywnych cech dotyczących siebie, a grupa może zasugerować swoją listę cech tego ucznia.

W zamknięciu

Dyskusja dotycząca tego, co doprowadza do złości każdą osobę w grupie może być pożytecznym i aktywizującym ćwiczeniem. W dalszej kolejności  owocne może być odgrywanie ról – każda osoba wymienia jedną rzecz, która ją denerwuje i mówi, co chciałaby powiedzieć o tej sytuacji albo o danej  osobie. Bohaterem może być puste krzesło umiejscowione przed uczniem („Osoba, której chcesz powiedzieć złe rzeczy, siedzi na tym krześle”). Uczeń może narysować daną osobę, a następnie stanąć przed nią i powiedzieć jej, co czuje.

Uczniom należy przypomnieć o ich zobowiązaniu do respektowania poufności dotyczącej tego, co mówi się na zajęciach.

Każdy uczeń może opisać sytuację, w której chce wyrazić swoje potrzeby i przećwiczyć poprzez odgrywanie ról, to, co chce powiedzieć. Ważne jest, aby każdy uczestnik został wysłuchany z szacunkiem. Pracownik może przyjąć rolę rodzica i np. odegrać kłótnię lub rozmowę dotyczącą uczniowskich pragnień, o ile to będzie wydawało się właściwe.

Litość

Odczuwanie empatii może być bardzo trudne dla młodych ludzi, którzy czują się ofiarami. Jednak zrozumienie, dlaczego niektórzy ludzie wygłaszają nieudolne komentarze lub wyrażają litość, może okazać się pomocne. Wymyślanie tego, co powiedzieć osobie, która nas obraża, wypowiadanie tego, a być może nawet zapisywanie słów pod nagłówkiem „Co chciałbym powiedzieć, ale nie powiem”, może być dla ucznia zabawne oraz zwiększyć jego zaufanie do samego siebie.

Wybrakowany towar?

Wiedza i zrozumienie swojej własnej niepełnosprawności może wzmocnić uczniów i dać im pewność siebie potrzebną do budowania samooceny.

Edukacja

Ta część została dodana na prośbę uczniów. Gdy polscy uczniowie mówią, że sytuacja niepełnosprawnych w innych krajach wygląda o wiele lepiej, zaznacz, że często to osoby niepełnosprawne doprowadziły do tych zmian. Zachęć ich do pracy nad zmianami we własnym kraju. Jest to postawa bardziej rozwojowa niż stałe przeżywanie poczucia krzywdy.                                                                                                                                                                                         Uczniowie powinni zrozumieć, że wyśmiewanie i dokuczanie innym dotyczy nie tylko zachowań pełnosprawnych dzieci i młodzieży wobec niepełnoprawnych. Znęcanie się nad słabszymi pojawia się również w szkołach specjalnych!

Chcę być

Poproś ucznia, żeby dokończył zdania „Ja marzę…” (rzeczy niemożliwe lub nieprawdopodobne) oraz „Mam nadzieję…” (to, co przy pomyślności losu oraz ciężkiej pracy możemy osiągnąć). Poważne przedyskutowanie każdej odpowiedzi może dodać nieco realizmu do nierealistycznych aspiracji.

Nauczyciele mogą rozpocząć to ćwiczenie podając osobiste przykłady.

Dyskusja na temat tego, co możliwe, jest skazana na kroczenie po wąskiej ścieżce między tym, co realne, a tym, czego uczeń nie jest w stanie wykonać. Zachowanie pozytywnej postawy wobec siebie i świata, a jednocześnie urealnianie obrazu swojej osoby, to bardzo trudne zadanie.

Nie oczekuj, że wygrasz w każdej sytuacji. Autorka kiedyś odbyła długą dyskusję z czternastolatką, która chciała (i była pewna, że może) zostać pielęgniarką. Omówiłyśmy wszystkie obowiązki pielęgniarki, a dziewczyna niechętnie przyznała, że będąc na wózku, przy ograniczonej możliwości używania rąk, nie będzie w stanie ścielić łóżek ani kąpać pacjentów.

Będzie w stanie ich pocieszać i z nimi rozmawiać. Podobnie, nie umiejąc czytać i pisać, nie będzie mogła roznosić leków i wypełniać raportów. Będzie natomiast mogła pomagać przy karmieniu i sprzątaniu.

Pod koniec rozmowy, autorka poprosiła dziewczynę, żeby pomyślała o tym wszystkim i dała autorce znać, jak może użyć swoich darów współczucia, zrozumienia oraz dobrych umiejętności komunikacyjnych. Nazajutrz uczennica weszła do pomieszczenia rozpromieniona i podekscytowana. „Byłam taka głupia myśląc, że mogę zostać pielęgniarką. Zamierzam zostać fizjoterapeutką!”

Niezależność

Dyskusja na temat tego, kto w społeczeństwie jest widziany jako „inny” może również podkreślić fakt, że nie tylko osoby niepełnosprawne są dyskryminowane.

Dyskusja o kosztach i problemach samodzielnego życia może być powiązana z przeglądaniem gazet i czasopism w poszukiwaniu różnych informacji, robieniem tygodniowych listów zakupowych, odwiedzaniem sklepów, żeby sprawdzić ceny produktów.

Wykonanie i prezentowanie plakatów na temat tego, co pociąga za sobą samodzielne życie dla każdej jednostki, jak również używanie zdjęć wyciętych z czasopism zachęci każdego ucznia do zastanowienia się nad swoimi potrzebami oraz obowiązkami.

Owocną dyskusję powinno wywołać odgrywanie scenek między dwoma członkami grupy, którzy przyjmą role niepełnosprawnego mężczyzny i jego pełnosprawnej narzeczonej.

Zakochanie

Chociaż większość nastolatków „zakochuje się” w osobach, których naprawdę nie znają lub z którymi związek jest mało prawdopodobny, dla niektórych młodych ludzi z niepełnoprawnością może to stanowić bardzo realny i długotrwały problem.

Autorka musiała przeprowadzić wiele trudnych rozmów z młodą dziewczyną, która chwaliła się (i wierzyła w to), że ona i szkolny ogrodnik są w sobie namiętnie zakochani. W rzeczywistości nie mieli  ze sobą żadnego kontaktu. Dziewczyna nie chciała poważnie rozmawiać na temat jej rzekomych relacji z pracownikiem. W związku z tym szkoła zdecydowała, że ogrodnik (mężczyzna po sześćdziesiątce) musi być chroniony. Powiedziano jej, że jakiekolwiek dalsze wzmianki o „romansie” będą karane i że jej zachowanie może spowodować utratę pracy przez mężczyznę.

Na szczęście dziewczyna posłuchała i pracownik był wolny od oskarżeń o molestowanie, chociaż jej zachowanie prześladowanej kobiety umierającej z miłości było co najmniej męczące.

Należy wyraźnie powiedzieć uczniowi, że dla pracownika bycie w związku z uczniem może oznaczać utratę pracy.

Zakochanie się w gwieździe pop jest prawdopodobnie mniej szkodliwe. Jeśli obsesja staje się poważna i ma niesprzyjający wpływ na młodą osobę, pomóc może wyjaśnienie, że praca gwiazdy pop właśnie na tym polega, żeby fani ją kochali. A gwiazdy filmowe i muzyczne są w tym naprawdę dobre!

Autorka ma znajomego, który jest piosenkarzem i poszła na jeden z jego koncertów w wielkim teatrze londyńskim. Autorka była bardzo podekscytowana i przekonana, że piosenkarz zauważył ją siedzącą w przednim rzędzie, gdyż uśmiechał się do niej często i machał ręką w jej kierunku.

Fakt, że piosenkarz chętnie przywitał się z autorką i wymienił uściski, gdy spotkali się w barze po koncercie potwierdzał tę szczególną więź – do czasu, gdy piosenkarz powiedział: „Dlaczego nie powiedziałaś mi, że przyjdziesz? Nie wiedziałem, że tu jesteś, co za miła niespodzianka zobaczyć cię tutaj w barze!”

Autorka miała pięćdziesiąt lat, nie piętnaście!

Seks i związki

Ważne jest, aby uczniowie zrozumieli, że erotyczny związek to coś więcej niż stosunek seksualny. Czasem może nawet istnieć bez zbliżenia fizycznego. Będziesz konkurować z tym, co jest zazwyczaj przedstawiane w mediach, ale musisz to jasno i wyraźnie powiedzieć.

Rozmowa na temat tego, jak każdy z nas rozumie „odpowiedzialną i zaufaną” osobę.

Możemy pokusić się o wykorzystanie wpisów na Facebooku, w których ktoś przedstawia siebie jako sympatycznego przyjaciela albo zalotnika. Przedyskutuj z uczniami czego mogą się dowiedzieć z takich „informacji”.

Urodzić dziecko

Grupa chłopców i dziewczyn w wieku od szesnastu do osiemnastu lat, z różnymi niepełnosprawnościami, pracowała jeden dzień w tygodniu przez jeden semestr, uczestnicząc w projekcie dotyczącym opieki nad niemowlęciem i małym dzieckiem.

W kartonowym pudełku pozostawiono bliźniacze niemowlaki (naturalnej wielkości, anatomicznie normalne lalki). Były ciepło ubrane, miały butelki pełne mleka i notatkę z prośbą do grupy, „Zaopiekujcie się bliźniakami, gdyż ja nie mogę opiekować się nimi”.

Uczniowie byli bardzo zaangażowani w projekt. W kolejnych tygodniach omawiali potrzeby niemowlaków dotyczące ubioru, jedzenia oraz sprzętu i akcesoriów dla niemowlaków.

Odwiedzili sklep i kupili używane ubrania. Gotowali jedzenie dla niemowląt i porównywali smak oraz wygodę w odniesieniu do komercyjnych produktów. Wszyscy kąpali, ubierali niemowlęta oraz zmieniali im pieluchy. Niemowlaki były ważone a ich wagi były zapisywane. Na lekcję zaproszono szkolną pielęgniarkę.

Siostra jednego z uczniów przyniosła swoje niemowlę na zajęcia i odpowiadała na pytania.

Końcowym wydarzeniem było przybycie lokalnego księdza, który ochrzcił dwoje niemowląt i uczestniczył w przyjęciu, które odbyło się po chrzcinach. Imiona zostały wcześniej wybrane przez uczniów, którzy wypełnili również chrzcielne zaświadczenia i wybrali spośród siebie ojca i matkę chrzestną.

Opiekując się bliźniakami, uczniowie, omówili sytuację matki. Rozmawiali o odpowiedzialności związanej z posiadaniem dziecka, a także umiejętnościach potrzebnych do właściwej opieki nad dzieckiem.

Po tym doświadczeniu uczniowie poprosili o podanie informacji na temat antykoncepcji.

Szkolna pielęgniarka nie wyraziła chęci pokazania i wyjaśnienia sposobu używania środków antykoncepcyjnych. Zadania tego podjął się zaprzyjaźniony lekarz.

Zgodnie ze szkolną praktyką rodzicie zostali poinformowani o wszystkim i poproszeni o kontakt ze szkołą na wypadek, gdyby ktoś nie wyrażał zgody na udział w takich zajęciach. Nikt nie wyraził sprzeciwu.

Oczywiście, każda szkoła ma swoje własne praktyki i standardy, ale wyrażam nadzieję, że po dyskusji z dyrektorem i innymi pracownikami to bardzo ważne zagadnienie zostanie włączone do programu, z zachowaniem szacunku wobec religijnych oraz kulturowych standardów.

Czy mogę odmówić?

Bardzo wartościowe w budowaniu pewności siebie i samooceny może być odgrywanie scenek, które służą ćwiczeniu wyrażania swoich pragnień.

Szkoła i jej pracownicy powinni być bardzo wyczuleni na to, że rozmawianie z gośćmi o uczniach (nawet jeśli są to małe dzieci) w ich obecności jest nie do przyjęcia.

Zwyczajową praktyką powinno być pytanie dzieci i młodych dorosłych o zgodę na wejście gościa do  klasy lub włączenie się do dyskusji grupowej. Goście powinni być każdorazowo przedstawiani uczniom.Należy im też wyjaśnić cel wizyty.

Nikt nie powinien robić zdjęć dziecku czy młodej osobie dorosłej bez ich pozwolenia.

Należy wyjaśniać metody, sprzęt specjalistyczny wykorzystywany w terapii.

Innymi słowy, dzieci i młodzi ludzie muszą być traktowani z szacunkiem.

W takim środowisku dzieci będą miały o wiele większą szansę dorastania w poczuciu pewności siebie oraz ukształtowania adekwatnej samooceny, które umożliwią im przyjęcie kontroli nad swoim dorosłym życiem

 

 

Książka „Jak możemy to zmienić?” autorstwa Gill Brearley, jest odpowiedzią na zapotrzebowanie polskich czytelników. Została napisana na prośbę naszych niepełnosprawnych uczniów w nadziei, że zapoczątkuje zmiany w sposobie myślenia o niepełnosprawności. Uzupełnieniem książki jest broszura „Książeczka dla nauczyciela”, dostępna powyżej. Przeznaczona dla osób, które chciałyby wykorzystać tę problematykę w pracy zawodowej. Autorka opiera się na swym wieloletnim doświadczeniu, obserwacjach i relacjach. „Jak możemy to zmienić?” to nie tylko porcja wiedzy. To połączenie wrażliwości i otwartości na inność, także piękna lekcja kultury, taktu i tolerancji niezbędnych w kontakcie z drugim człowiekiem.

Oto jak sama autorka wyjaśnia genezę powstania książki:

„Pracowałam w Anglii przez prawie sześćdziesiąt lat z osobami, które miały różne rodzaje niepełnosprawności. Najpierw pracowałam jako wolontariusz, potem jako fizjoterapeuta, później jako nauczyciel i terapeuta. Dwadzieścia lat temu zaczęłam odwiedzać dwa albo trzy razy w roku szkoły i ośrodki w Polsce. Doświadczenia te nie tylko nauczyły mnie wielu rzeczy, ale i pobudziły do refleksji. Wszyscy młodzi ludzie oraz nastolatkowie mają pytania dotyczące niezależności, przyjaźni między chłopakiem i dziewczyną, seksu, wyboru stylu życia, uczelni, pracy czy kariery, ubioru i wyglądu – ta lista pytań jest długa. Jeśli nastolatkowie są niepełnosprawni, ich wybory mogą być ograniczone – nie zawsze przez ograniczenia związane z niepełnosprawnością, ale przez to, jak są postrzegani przez rodziców, członków rodziny, rówieśników czy społeczeństwo. Grupa młodych niepełnosprawnych ludzi z Polski przysłała mi szereg pytań dotyczących tego, co ich niepokoi. Są to te same pytania, jakie zadawali mi młodzi ludzie przez wiele lat w Anglii….”

„Nie ma łatwych odpowiedzi, gdyż nie ma łatwych odpowiedzi na żadne ze złych rzeczy, które przytrafiają się w życiu. Nie ma łatwych odpowiedzi, a na niektóre pytania nie ma odpowiedzi w ogóle. Rozmawiałam przez wiele lat z wieloma ludźmi starymi i młodymi, którzy mieli różnego rodzaju niepełnosprawności. Rozmawialiśmy o wielu powszechnych problemach i uczuciach i wiele nas te rozmowy nauczyły. W tej broszurze próbuję odpowiedzieć na niektóre z tych pytań zadawanych dziś przez młodych ludzi, którym przydarzyła się niepełnosprawność.”

Gill Brearley

 

Dodatkową  rekomendacją dla książki niech będą słowa Marii Piszczek, niekwestionowanego autorytetu w dziedzinie pedagogiki specjalnej:

„W książce zawarte są odpowiedzi Gill Brearley na pytania najczęściej zadawane przez młodzież z niepełnosprawnością ruchową. Są to odpowiedzi ważne nie tylko dla osób z niepełnosprawnością, ale również dla tych wszystkich, którzy chcą je zrozumieć i być z nimi w taki sposób, w jaki one pragną. G. Brearley pisze                      o przysługującym każdemu człowiekowi prawie do godności i autonomii, ale również o odpowiedzialności i o tym jak możemy, nie raniąc innych, wyrażać swój gniew, jak może stać się on naszą siłą. Pisze także o trudnej drodze do samodzielności, o prawie do miłości oraz do związków intymnych.” …

„Gotowość do dojrzałych związków seksualnych, które obejmują współżycie płciowe, osiągamy tylko wówczas, gdy jesteśmy zdolni do miłości. Kochamy drugą osobę i wiemy, że ona nas kocha. Kolejne rozdziały książki są poświęcone samodzielności, zakochaniu oraz prawie osób niepełnosprawnych do podejmowania niezależnych decyzji dotyczących życia seksualnego. Zawarte są w nich odpowiedzi na trudne pytania. Pytania rzadko zadawane rodzicom. Jeśli ktoś nas o coś nie pyta, to nie znaczy, że nie ma żadnych pytań lub, że zna wszystkie odpowiedzi na nie. Wszyscy młodzi ludzie potrzebują rozmów o swojej seksualności.” …

„ Książka G. Brearley jest adresowana do młodych dorosłych z niepełnosprawnością, ale czy jej czytelnikami powinni być tylko oni? Sądzę, że nie, bowiem bez naszego (rodziców, pedagogów, przyjaciół) wsparcia i dialogu z nimi nie zajdą żadne zmiany. Nie mogą samotnie walczyć o coś, co im przysługuje, tak samo, jak każdemu innemu członkowi społeczeństwa.”

Maria Piszczek – Zamiast wstępu

 

Podejmijmy zatem wyzwanie. ”Jak możemy to zmienić?”. Co możemy zrobić, by młody człowiek z niepełnosprawnością nie czuł się dyskryminowany? By miał prawo do samodzielności, powiedzenia „nie”, do wyrażania i realizacji swych potrzeb? Pierwszym małym krokiem niech będzie przeczytanie tej książki.

Katarzyna Jabłońska

 

 

 

 

 

Misją naszej fundacji jest wszechstronna pomoc, tworzenie i wspomaganie warunków rozwoju w zakresie terapeutyczno – edukacyjnym dla dzieci i młodzieży ze sprzężonymi niepełnosprawnościami oraz dla ich rodzin.